Τρίτη, 17 Μαρτίου 2015

«Αρκούμαι στο να διηγούμαι τα γεγονότα»

’Ανεπίδεκτη διόρθωσης’: Μια εξαιρετική παράσταση για τη Ρωσίδα δημοσιογράφο Άννα Πολιτκόφσκαγια

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΤΣΙΟΤΣΚΑ 


Σάββατο βράδυ. Το Καμπέρειο θέατρο, στο κέντρο των Ιωαννίνων, στον πεζόδρομο της Νικ. Παπαδοπούλου, σιγά σιγά γεμίζει. Όταν καταφτάνει ο τελευταίος επίσημος, η παράσταση ξεκινά. «Ανεπίδεκτη διόρθωσης» του Ιταλού θεατρικού συγγραφέα Στέφανο Μασίνι. Στο πλαίσιο του μίνι φεστιβάλ Θεατρική Άνοιξη 2015 του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Ιωαννίνων.
Πρόκειται για την προσωπική ιστορία της Ρωσίδας δημοσιογράφου Άννα Πολιτκόφσκαγια που δολοφονήθηκε από «αγνώστους» τον Οκτώβριο του 2006, στην είσοδο της πολυκατοικίας, όπου διέμενε στη Μόσχα.
Ετοιμαζόταν να δημοσιοποιήσει μια ακόμη έρευνα για τα βασανιστήρια των αρχών στην Τσετσενία, σε αυτό το μακροχρόνιο θέατρο πολέμου, διαπλοκής και βίας ανάμεσα στη Ρωσία και τις τοπικές αρχές. Με θύματα τους απλούς καθημερινούς ανθρώπους. Όπως εκείνον τον αγρότη στο χωριό Μουζίκι που ένας Ρώσος στρατηγός, με το έτσι θέλω, σκότωσε την αγελάδα που έτρεφε ολόκληρη την οικογένεια.
Ή τον γιατρό, στο βομβαρδισμένο νοσοκομείο του Γκρόζνι που κουτσαίνοντας αφηγούνταν στην νοσηλευόμενη Άννα τι συμβαίνει με όσες γυναίκες στην περιοχή πέφτουν θύματα βιασμού: δεν τις θέλει κανείς, εξαφανίζονται.
Διόλου τυχαία- εκτός από το περίστροφο Μακάροφ, που βρέθηκε δίπλα στην Πολιτκόφσκαγια και θεωρείται σύμβολο των πληρωμένων δολοφόνων στη Ρωσία- την ημέρα της δολοφονίας (6 Οκτωβρίου) ο επικεφαλής ενός ολιγαρχικού καθεστώτος Βλ. Πούτιν γιόρταζε τα 54α γενέθλια του.
Η Πολιτκόφσκαγια δεν σιώπησε- βρέθηκε ουκ ολίγες φορές στο στόχαστρο του πολιτικού και στρατιωτικού κατεστημένου μιας χώρας που μεταπήδησε με οδυνηρό τρόπο από τον κρατικό στον άγριο καπιταλισμό. Τα αποκαλυπτικά της ρεπορτάζ ενοχλούσαν- τόσο τη Μόσχα όσο και το φιλορωσικό καθεστώς της Τσετσενίας.

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΔΙΗΓΗΣΗΣ
Η ίδια αρνούνταν το ρόλο του δικαστή: «Δε γράφω ούτε σχόλια, ούτε γνώμες, ούτε προσωπικές απόψεις. Πάντα πίστευα και συνεχίζω να πιστεύω ότι ο ρόλος μας δεν είναι να κρίνουμε. Είμαι δημοσιογράφος, όχι δικαστής. Αρκούμαι στο να διηγούμαι τα γεγονότα. Τα γεγονότα όπως συμβαίνουν, όπως είναι».
Τα γεγονότα λοιπόν. Τα γεγονότα που όταν τα αφηγηθείς με τη δική σου ματιά, μακριά από τους παραμορφωτικούς φακούς της κυβέρνησης, του στρατιωτικού διοικητή, του κομματικού εντεταλμένου, του εταιρικού συμβούλου, του αστυνομικού διευθυντή, αποκτούν μια πεισματάρικη όψη- πλησιάζοντας την αλήθεια. 
Αλήθεια που η Πολιτκόφσκαγια διερεύνησε με κάθε κόστος. Με το πάθος του ερευνητή-δημοσιογράφου και τη δύναμη της αφήγησης. Το καταλαβαίνεις στην παράσταση, το κείμενο της οποίας αποτελείται από ένα παζλ κειμένων, συνεντεύξεων, σκέψεων της Πολιτκόφσκαγια.
Σε εντυπωσιάζει η δύναμη της απλότητας. Χωρίς φιοριτούρες, γράφει για εκείνο που βλέπει. 
Στο Γκρόζνι, στο Κουρτσαλόι της Τσετσενίας, στο θέατρο Ντουμπρόβκα στη Μόσχα, στο Μπεσλάν της Οσετίας.
Κι εκείνο που η Πολιτκόφσκαγια παρατηρεί δεν είναι απλώς ένα ξερό χρονικό του πολέμου στην Τσετσενία – είναι η δική της ματιά στα γεγονότα, το δικό της αποτύπωμα στον ιστορικό χρόνο, η δική της παρουσία μέσα στη βαρβαρότητα.
Άλλοτε ως γυναίκα – ρεπόρτερ άλλοτε ως μάνα που συνομιλεί στην Τσετσενία με έναν 20χρονο Ρώσο στρατιώτη που έχει απορροφηθεί από τα βίντεο γκέιμς και έφτασε στο μέτωπο για να καλύψει τα κενά της εφηβείας ή τον αρχηγό των ανταρτών στο θέατρο Ντουμπρόβκα στη Μόσχα που επιδιώκει λύτρωση ενός λαού σκορπίζοντας μαζικά το θάνατο. Πρόκειται για τη δική της πολύτιμη συμβολή στον αγώνα για την ελευθερία του λόγου με όπλο τη δημοσιογραφία που διηγείται. Κι όταν διηγείται, συχνά παίρνει θέση.


ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ

Αξιοποιώντας το καλογραμμένο κείμενο του Μασίνι (το οποίο ανεβαίνει πρώτη φορά στα ελληνικά) ο Μιχάλης Κοιλάκος, ο οποίος κρατά τους αντρικούς ρόλους της παράστασης, σκηνοθέτησε με σύνεση το έργο καταφέρνοντας να μεταδώσει στο κοινό την αίσθηση ενός ντοκιμαντέρ που φωτίζει πολύπλευρα την ιστορία της Τσετσενίας και την προσωπικότητα της Πολιτκόφσκαγια. Σε ένα λιτό σκηνικό, με φωτισμούς που υπενθύμιζαν την ασφυκτικότητα των τοπίων που διαδραματίζονται οι ιστορίες, μας άρεσε το σκηνοθετικό εύρημα της αφήγησης του βασανισμού της ηρωίδας μέσω ενός “ζευγαριού” που χορεύει, ενώ εξαιρετική ήταν η κίνηση των ηθοποιών στη σκηνή μέσα από μία καλοδουλεμένη μετάβαση από κομμάτι σε κομμάτι του έργου.    
Με καλές στιγμές στο παίξιμο της (πχ. στο σημείο που αφηγείται τρέχοντας επάνω στη σκηνή χωρίς ο λόγος να χάνει τη ροή του ή στο σημείο των μονολόγων στο γραφείο της), η Τάνια Παλαιολόγου καταφέρνει να μεταφέρει πτυχές του προσώπου Πολιτκόφσκαγια.
Η παράσταση ανέβηκε επί έξι μήνες στον πολυχώρο Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων (ΚΕΤ) της Αθήνας, με τα Γιάννενα να αποτελούν, μετά την Πάτρα, τον δεύτερο σταθμό της πανελλαδικής περιοδείας.


Η ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΕΔΩ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου