Παρασκευή, 28 Φεβρουαρίου 2014

«ΟΑΣΗ»: Χωρίς τζαμάλα, αλλά με…εργοτάξιο

Γιάννενα: Προτάσεις για κοινωνική διαχείριση του κτιρίου του Άρη Κωνσταντινίδη το οποίο αποκαθίσταται αρχιτεκτονικά
ΚΕΙΜΕΝΟ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ,: Γιώργος Παπαχριστοδούλου

Φέτος είναι η πρώτη χρονιά, έπειτα από έξι χρόνια που οι ‘Πολίτες για την αναβίωση της Όασης’ δεν θα στήσουν την παραδοσιακή αποκριάτικη φωτιά στο προαύλιο του ιστορικού κτιρίου στο κέντρο των Ιωαννίνων. Διατηρητέο μνημείο της νεοελληνικής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς (απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού του 2003), το δημιούργημα του Άρη Κωνσταντινίδη (1971) ξεκίνησε να αποκαθίσταται αρχιτεκτονικά από τις αρχές του χρόνου.
Το λιτό κτίσμα, ένα χαρακτηριστικό ίχνος που άφησε στην γιαννιώτικη πολιτεία ο αρχιτεκτονικός μοντερνισμός, όπως τον εξέφρασε ο Κωνσταντινίδης, σχεδιάζοντας ακόμη το Αρχαιολογικό Μουσείο στα Λιθαρίτσια, κακόπαθε.
Με ευθύνη των δημοτικών αρχών οι οποίες από τη δεκαετία του ’90 άφησαν ασύδοτους τους ιδιώτες ενοικιαστές του καφενείου-εστιατορίου να επιβάλλουν την αισθητική του φοίνικα (!), να γκρεμίσουν την εστία που υπήρχε στο κέντρο του κτίσματος, να ανοίξουν τρύπες στην οροφή για έναν άθλιο εξαερισμό και κυρίως να αποκόψουν την πρόσβαση των πολιτών στον κοινόχρηστο χώρο.
Το 2004, ένα τεράστιο πατάρι υψώθηκε σε όλο το προαύλιο πνίγοντας στην κυριολεξία το κτίριο στο μπετόν. Εκτός από τη διαμπερότητά της (εάν σταθείς και κοιτάξεις το κτίριο από το προαύλιο, στο βάθος διακρίνεις τη λίμνη Παμβώτιδα), η ‘ΟΑΣΗ’ έχασε την ανάσα της, ενώ αποκόπηκε από την κεντρική πλατεία η οποία την ίδια περίοδο, επί δημαρχίας Νίκου Γκόντα, μετατράπηκε σε φαλακρό τοπίο με λιγότερο πράσινο χάνοντας τετραγωνικά από την έκτασή της, ώστε να κατασκευαστεί υπόγειο γκαράζ (με παχυλή επιδότηση από τον αναπτυξιακό νόμο).
Επρόκειτο για τον προσωρινό θρίαμβο του μοντέλου της κερδοσκοπικής πόλης, στην οποία οι εκάστοτε δημοτικές αρχές λειτουργούν ως τροχονόμοι των επιχειρηματικών συμφερόντων σχεδιάζοντας αποκλειστικά για το πώς θα αναπτυχτούν περισσότερα τραπεζοκαθίσματα στους δημόσιους χώρους, πώς θα προσελκυθούν περισσότερα αυτοκίνητα στο εμπορικό-διοικητικό κέντρο, πώς θα ενισχυθούν ακόμη περισσότερα τα θησαυροφυλάκια των μεγαλοξενοδόχων.
Συνέβη στην περίπτωση του Κώστα Μήτση ο οποίος γκρέμισε, έχοντας τις κατάλληλες προσβάσεις στην τότε πολιτική εξουσία, το ιστορικό ξενοδοχείο ‘ΞΕΝΙΑ’ για να υψώσει ένα τσιμεντένιο μεγαθήριο στο πάρκο του Κουραμπά. Το παραπάνω μοντέλο ενθαρρύνει η νυν δημοτική αρχή Φίλιου - όπως και η περιφερειακή αρχή υπό τον Αλ. Καχριμάνη-οι οποίες, αρχές του 2012, τελευταία στιγμή, εξαναγκάστηκαν να συμμορφωθούν με απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος με την οποία ανεστάλη η εφαρμογή τριών εγκρίσεων περιβαλλοντικών όρων και οικοδομικών αδειών που δόθηκαν για την κατασκευή ξενοδοχείων εντός προστατευόμενης περιοχής Natura της λίμνης, στο Βοτανικό (συμφερόντων του κ. Μήτση, των μηχανικών Χριστίνας και Ειρήνης Νικολάτου και του γιαννιώτη επιχειρηματία του εμφιαλωμένου νερού Β. Χήτου).

«ΔΟΧΕΙΟ ΖΩΗΣ»
Επάνω στα ερείπια που άφησε πίσω του το κερδοσκοπικό μοντέλο, τον Ιανουάριο του 2009, συγκροτήθηκε αμεσοδημοκρατικά η πρωτοβουλία πολιτών, αφού προηγουμένως ( Ιούνιος 2008) ο τελευταίος ενοικιαστής (μία από τις εταιρείες του ομίλου προφυλακισμένου κ. Καρούζου ο οποίος κατηγορείται ότι εμπλέκεται σε ξέπλυμα μαύρου χρήματος συνολικού ύψους 10,2 δισ. ευρώ) ξήλωσε κυριολεκτικά την οικοσκευή της ‘ΟΑΣΗΣ’ αφήνοντάς την γυμνή κι ένα φέσι 300 χιλ. ευρώ απλήρωτα ενοίκια.
Πρώτη δημόσια δράση της πρωτοβουλίας, με προτάσεις την αρχιτεκτονική αποκατάσταση του κτιρίου, την απόδοση της χρήσης στους πολίτες, τη λειτουργία σε κοινωνικό μη κερδοσκοπικό πλαίσιο, υπήρξε η διοργάνωση της αποκριάτικης φωτιάς (τζαμάλα) τον Φεβρουάριο του 2009. Τζαμάλες στο προαύλιο της ‘ΟΑΣΗΣ’ άναψαν και τα επόμενα τέσσερα χρόνια, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες των κοινωνικών χρήσεων του χώρου.
Μεταξύ άλλων, με πρωτοβουλία της Κίνησης Πολιτών, διοργανώθηκαν δεκάδες κυριακάτικα καφενεία, καθαρίστηκε ο χώρος, δημιουργήθηκε μίνι κήπος, συγκεντρώθηκαν υπογραφές για την αποκατάσταση, ενώ το καλοκαίρι του 2011, η ερειπωμένη ‘ΟΑΣΗ’ στέγασε ποικιλοτρόπως τις αναζητήσεις των «Αγανακτισμένων’ προσεγγίζοντας τη ματιά του Κωνσταντινίδη ο οποίος θεωρούσε τα κτίσματα «δοχεία ζωής».
Η συνάντηση των δύο γέννησε, τέλη του 2011, το ανταλλακτικό-χαριστικό παζάρι ρούχων, βιβλίων, εργαλείων, άλλων αντικειμένων «άμα θέλεις φέρνεις, ό,τι θέλεις φέρνεις» χωρίς λεφτά, το οποίο τώρα διοργανώνεται από την πρωτοβουλία «μπαχτσές’.

ΠΩΣ ΘΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ
Το ερώτημα είναι πώς θα λειτουργήσει η ΌΑΣΗ’ όταν, τέλη του χρόνου, όπως διαβεβαιώνει ο ανάδοχος εργολάβος, ολοκληρωθεί το έργο αποκατάστασης το οποίο με προϋπολογισμό 2.040.000 ευρώ χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ.
Μιλώντας στο «Κόκκινο» ο πρόεδρος της ΔΗΑΝΕΤΑΙ (Δημοτική Ανώνυμη Εταιρεία Ακινήτων Ιωαννίνων) Γιώργος Παπαδιώτης στην οποία ανήκει το κτίριο σημείωσε ότι το ΔΣ της επιχείρησης αποφάσισε, λόγω της κρισιμότητας του θέματος, η τελική απόφαση για το καθεστώς λειτουργίας να ληφθεί σε συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου. «Προτείνουμε η ‘ΟΑΣΗ” να λειτουργήσει ως εστιατόριο-καφενείο, όπως την σχεδίασε ο δημιουργός της κι όπως αποφασίστηκε από το υπουργείο Πολιτισμού το 2003 όταν κρίθηκε διατηρητέα».
Όπως ανέφερε, εκτός από το κτίριο, διατηρητέα κρίθηκε και η χρήση του χώρου ως εστιατόριο-καφενείο. Όσον αφορά τον φορέα διαχείρισης ανέφερε ότι το ΔΣ της ΔΗΑΝΕΤΑΙ προτείνει να διεξαχθεί ανοιχτός δημόσιος διαγωνισμός με συγκεκριμένους όρους και κανόνες που θα τεθούν. Στον διαγωνισμό μπορεί να συμμετάσχουν και κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις κάνοντας χρήση των σχετικών ευεργετημάτων του νόμου. Το συμβούλιο αναμένεται να συνεδριάσει μέσα στον Μάρτιο.
Πρόταση για λειτουργία με τη μορφή κοινωνικής συνεταιριστικής επιχείρησης με βάση τις αρχές της αλληλέγγυας οικονομίας κατέθεσε, μέσα Ιανουαρίου, η δημοτική παράταξη «Γιάννενα-Πολίτες για την Ανατροπή» (στηρίζουν ΣΥΡΙΖΑ, Οικολόγοι Πράσινοι), με επικεφαλής τον Λάζαρο Νάτση. Η παράταξη υποστηρίζει ότι μπορούν να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας, να παρέχονται υπηρεσίες χαμηλού κόστους και να προκύπτει συλλογικό όφελος για την τοπική κοινωνία. Στόχος είναι η ΟΑΣΗ να επαναλειτουργήσει ως αναψυκτήριο, καφενείο, βιβλιοκαφέ, μικρό πολιτιστικό φουαγιέ με το 40% τουλάχιστον των απασχολούμενων να καλύπτεται υποχρεωτικά από τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
Εκ μέρους της πρωτοβουλίας πολιτών – Α.Μ.Κ.Ε. “Πολίτες για την αναβίωση της Όασης” ο Ναπολέων Παπαδόπουλος μας ανέφερε: «Η Πρωτοβουλία μας, από το ξεκίνημά της εδώ και πέντε χρόνια, δραστηριοποιήθηκε για την αναβίωση της ‘"ΟΑΣΗΣ” ως πόλου κοινωνικής ζωής της πόλης, που να φιλοξενεί ποικίλες δραστηριότητες και όχι απλώς ως ένα ακόμα καφενείο-εστιατόριο, που άλλωστε δεν λείπουν από το κέντρο. Η εικοσάχρονη εμπειρία εκχώρησης της ‘"ΟΑΣΗΣ” για εισπρακτικούς λόγους από τον Δήμο σε ιδιώτες επιχειρηματίες, που βέβαια επιδίωκαν μόνον το κέρδος, είναι θλιβερή. Όχι μόνον δεν απέδωσε κάτι σημαντικό στο Δημοτικό Ταμείο αλλά κατάντησε την ‘"ΟΑΣΗ” ένα ξεκοιλιασμένο κουφάρι-σκουπιδότοπο για πάνω από πέντε χρόνια, που για την αποκατάστασή της απαιτούνται τώρα πάνω από ενάμισυ εκατομμύρια ευρά. Η ‘"ΟΑΣΗ” όταν αποκατασταθεί, μπορεί και πρέπει να είναι ανοιχτή στους πολίτες και να προσφέρει τον χώρο και τη δυνατότητα για κοινωνικές-πολιτιστικές δραστηριότητες. Αυτή η λειτουργία της είναι ευνόητο ότι θα διευρυνθεί, όταν συνδυαστεί με πεζοδρόμηση της Κεντρικής Πλατείας. Οι “Πολίτες για την αναβίωση της Όασης” αγωνίστηκαν για αυτούς τους στόχους και θα καταθέσουν και πάλι την πρότασή τους στον Δήμο».


ΔΙΑΒΑΣΤΕ:
-http://polites4oassi.blogspot.gr/. Η σελίδα των πολιτών για την ΟΑΣΗ
-
ΔΕΙΤΕ:
-http://www.hprt-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=0000006595&tsz=0&autostart=0. Αφιέρωμα της εκπομπής «Παρασκήνιο» στον Άρη Κωνσταντινίδη.
- http://www.youtube.com/watch?v=hlcypJucUFA. Βίντεο από τη τζαμάλα του 2013.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου