Τρίτη, 5 Ιουνίου 2012

Πολιτική μνήμη και λήθη


“Ξέχασε πως στην πολιτική ένα συν ένα δεν κάνουν δύο. Καμιά φορά κάνουν και μείον ένα”. Η φράση αποδίδεται σε έναν παλαίμαχο κομμουνιστή, τον Κώστα Λουλέ.
Τη δανείστηκε ένας πολιτικός αντίπαλος του σήμερα (και του τότε), βουλευτής του ΛΑΟΣ (σημείωση προς συναδέλφους: διαβάζεται λάος και όχι λαός- μην ξεχνιόμαστε), Αστ. Ροντούλης, Πέμπτη 31 Μαΐου στα Γιάννενα, για να μιλήσει για τον Αντ. Σαμαρά.
Η τρέχουσα πολιτική συνεχίζει να μιλά με όρους του παρελθόντος και κυρίως να δανείζεται πολλά από τα εργαλεία της- πρώτο από όλα την αίσθηση πως πρόκειται για την τέχνη του εφικτού και τέχνη της... εξαπάτησης και της χειραγώγησης της μάζας.
Το κάνει για δύο λόγους: επειδή έτσι έχει μάθει (απευθύνεται σε υπηκόους που τους αρέσει ο λαϊκισμός, λένε οι συμβουλάτορες) κι επειδή έχει χάσει την επαφή με την κοινωνία (κανείς δεν περίμενε τα περσινά δωρεάν μαθήματα δημοκρατίας στις πλατείες της χώρας).
Μπορούμε να αναλύσουμε το παρόν με όρους του παλιού, άραγε;
Το ερώτημα μοιάζει να έχει απαντηθεί από την κοινωνική συμπεριφορά. Πόσοι να συγκινηθούν από τα εμφυλιοπολεμικά κηρύγματα; Πόσοι να πιστέψουν ότι ο Τσίπρας αντιγράφει τον Ανδρέα του '80 (εάν τον συμβουλεύουν έτσι στο επιτελείο του μάλλον έχουν ξεχάσει ότι οι καιροί της σοσιαλδημοκρατίας και μάλιστα α λα ελληνικά έχει περάσει);
Αρκετοί θα ήταν ο αντίλογος. Ναι.
Όταν συζητάμε με τον φίλο του τον Κώστα (από μικρός στο ΠΑΣΟΚ) και μου αφηγείται πως έφυγε ο φόβος του χωροφύλακα. Όσα λέει είναι περισσότερο με ζωντανό μάθημα μεταπολιτευτικής ιστορίας.
Όταν τα αφηγείται με σκοπό να συνεισφέρει στο σήμερα, στο πολιτικό παρόν, παραμένει έναν ενεργό πολιτικό ον. Εάν τα λέει για να καμωθεί για ένα εξωραϊσμένο παρελθόν, δεν έχει να συνεισφέρει και πολλά στο σήμερα. Και φαντάζομαι δεν μπορεί να απαντήσει κι εκείνο το ερώτημα του Λουλέ...
Η στήλη απαρνιέται τα δαιμόνια του παλιού – δεν αρνείται ωστόσο την κληρονομιά του. Την ιστορική σκιά του. Το ανεπαίσθητο βάρος της ιστορικής μνήμης.
Το Άουσβιτς, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τα κομμουνιστικά γκούλαγκ, το Γκουαντάναμο, τις δολοφονίες από τα παιδιά του Σικάγου στη Λατινική Αμερική το '70, δεν μπορούμε να τα ξεχάσουμε. Ούτε την ιστορία των αφανών, των καθημερινών ανθρώπων.
Τους εργάτες του Μεσοπολέμου που πάλευαν για αξιοπρέπεια (για ένα δράμι ψωμί ένα χρόνο απεργία έλεγαν οι καπνεργάτες του Αγρινίου στις μαχητικές τους στιγμές). Τους ανθρώπους που αγωνίζονται για τη δημοκρατία και την ελευθερία. Εκείνους που βάζω το εμείς πάνω από το εγώ.
Η πάλη της μνήμης ενάντια στη λήθη είναι η πάλη του ανθρώπου ενάντια στην εξουσία, λέει κάπου ο Κούντερα. Μόνο που εδώ στην Ελλάδα υποταχτήκαμε στην κυρίαρχη εθνική αφήγηση του “Δεν ξεχνώ” για την Κύπρο και την ίδια ώρα γοργά γοργά κάποιοι θέλουν να μας κάνουν να ξεχάσουμε τα ολοκαυτώματα των ναζί ή τους μαυραγορίτες ή τις εξοντώσεις των διαφωνούντων με το ΚΚΕ.
Περίεργο πράγμα η μνήμη. Και τα θραύσματά της.

*ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Lidija Ivanek-popartcow


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου