Πέμπτη, 31 Μαΐου 2012

Βαβέλ, ολοκληρωτισμός και κοινωνική βιοποικιλότητα


Το καλό με τις εκλογές είναι πως στη Νέα Δημοκρατία (και το ΠΑΣΟΚ, αλλά λιγότερο πια) είναι κάνουν μικρά μαθήματα γεωγραφίας της αριστεράς (και ειδικότερα του ΣΥΡΙΖΑ ο οποίος κατάφερε να καθιερώσει στην πολιτική συζήτηση τη λέξη συνιστώσα).
Δεν είναι πλάκα (έστω κι αν κακογραμμένα, ευφάνταστα σενάρια έχουμε κατά καιρούς διαβάσει στην εφημεριδογραφία με αφορμή την ένοπλη πάλη στην Ελλάδα)- αποτελεί την τρέχουσα πραγματικότητα των τηλεοπτικών συζητήσεων σε ό,τι αφορά την εκλογική μάχη της 17ης Ιουνίου (ο χρόνος και ο Κόσμος ευτυχώς δεν σταματούν εκεί βέβαια- γυρίζουν).
Μαθαίνουμε τι λέει κάθε συνιστώσα του ΣΥΡΙΖΑ για το ευρώ και την ΕΕ., σε αφηρημένες διατυπώσεις πάντα-επειδή αυτό απαιτεί η τηλεοπτική “δημοκρατία” που μισεί την αναλυτική σκέψη,
Σε λίγο, όπως πάει το πράγμα, το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα της μεταπολίτευσης θα μας κάνει μαθήματα για τις άπειρες διασπάσεις και παραφυάδες της αριστεράς στην Ελλάδα (θυμάται κανείς το ΕΚΚΕ το οποίο μάλιστα τροφοδότησε με κάμποσους διανοούμενους, οργανικούς και λειτουργικούς, το μεταπολιτευτικό πολιτικό στάτους;).
Η αναφορά στη λεπτομέρεια κουράζει, αλλά, όπως καταλαβαίνουμε, στόχος είναι να δειχτεί πως επικρατεί μία εικόνα Βαβέλ στην νεοελληνική αριστερά και κατ΄ επέκταση στους πολίτες που αντιδρούν στα μνημόνια κι ευρύτερα την ασυδοσία του τραπεζικού συστήματος,. Για αντίστοιχη “αδυναμία” μέμφονταν άλλωστε τις πλατείες της οργής και της άμεσης δημοκρατίας πέρυσι- αφού ο όχλος είναι καλός μόνον όταν υπακούει και χειροκροτεί.
“Δεν μπορούν να τα βρουν μεταξύ τους. Πώς θα κυβερνήσουν τη χώρα;”, είναι το συμπέρασμα που φιλοτεχνεί αυτή η τακτική.
Άρα: Ψηφίζω τον έναν. Τον ηγέτη. Τον ισχυρό. Τον καπετάνιο που θα μας βγάλει από τη φουρτούνα (εμφανής εδώ η περιγραφή των πολιτών ως προβάτων τα οποία, όπως στη θρησκευτική παράδοση, θα τα οδηγήσει ο βοσκός- αυτός που ξέρει, ο ειδικός, ο ιερέας, ο οικονομολόγος σήμερα).
Το τι λένε οι συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ, της ΑΝΤΑΡΣΥΑ ή του αντιεξουσιαστικού ρεύματος, πρώτιστα αφορά τους ίδιους. 
Εμάς μας νοιάζει τι λέει η κοινωνία- πώς σκέφτεται, πώς πράττει, με ποιους θεσμούς ασκεί εξουσία, διαχειρίζεται τα δημόσια πράγματα. Και για να το πάμε λίγο παραπέρα – για να θυμηθούμε και τον Καστοριάδη- εάν οι θεσμοί αυτοί είναι ετερόνομοι (όπως συμβαίνει κατά κόρον σήμερα) ή είναι αυτόνομοι (δεν εξετάζουμε εδώ εάν οι νόμοι είναι καλοί ή κακοί, αλλά ποιος τους θέτει)
Πίσω από μία σύγκρουση της εικόνας της Βαβέλ και μιας πανίσχυρης (πόσο δημοκρατικής άραγε;) εικόνας του ηγέτη, κρύβεται κάτι βαθύτερο: το μίσος του πολιτικού συστήματος απέναντι σε μία κοινωνία της συνύπαρξης και της πολιτικής “βιοποικιλότητας” (αφήστε όλα τα λουλούδια να ανθίσουν, λέει ένα σύνθημα) και η λατρεία στον ολοένα και πιο τραχύ ολοκληρωτισμό των ηγετών, των “μεγάλων ανδρών”, την κατ΄ επίφαση δημοκρατία των “γρήγορων” αποφάσεων (γρήγορων για ποιον λόγο;), την παντοκρατορία της οικονομίας και των κερδών πάνω από τις ζωές των ανθρώπων...
Διαλέγουμε και παίρνουμε, λοιπόν...


Δευτέρα, 28 Μαΐου 2012

Ήττες και ανάσες


Προχωράμε στις εκλογές του Ιούνη με μία γεύση στιφή.
Με ένα γενικότερο κλίμα ρευστότητας και φόβου να μας κυκλώνει. Σαν μην γίνεται καμία συζήτηση.
Ή έστω η συζήτηση να περιορίζεται στα τηλεοπτικά παράθυρα ή εντός των κομματικών γραφείων (έστω κι αν έχουν αδειάσει από κόσμο κι από νόημα).
Δίπλα τους ένα αίσθημα προσμονής.
Στο πλαίσιο αυτό είναι φανερό πως εάν κερδίσει η μία παράταξη η κοινωνία θα βιώσει ήττα.
Σαν να δικαιώνονται εμμέσως δυνάμεις και αντιλήψεις που βγήκαν από το “Κουτί της Πανδώρας” και απελευθερώνουν τα Επίκαιρα της Χούντας, τους ύμνους στην 4η Αυγούστου, τον μαυραγοριτισμό και τους κουκουλοφόρους της Κατοχής που θέλουν τώρα να βαπτιστούν στην κολυμπήθρα του ευρωπαϊκού προσανατολισμού.
Για την άλλη παράταξη δεν ξέρουμε πολλά: περιμένουμε να παρουσιάσει μία ολοκληρωμένη πρόταση.
Η αριστερά όσο αφουγκράζεται τον παλμό της κοινωνίας, θα μπορεί να έχει την ανοχή της.
Σε έναν δύσκολο δρόμο.
Στον οποίο- όπως καταλαβαίνουμε- δεν έχει σημασία το νόμισμα, αλλά η αξία του και η κοινωνική του χρήση.

Σάββατο, 12 Μαΐου 2012

Μετεκλογική θλίψη και αντίδοτα


Μετεκλογική θλίψη: 
για το πρωϊνό της Δευτέρας που έμοιαζε ίδιο.
Για τον άνεργο στο διπλανό σπίτι- που κάθεται με τις ώρες στην καφετέρια ή το facebook- ράθυμος και απελπισμένος να ψάχνει στις αγγελίες και να μην βρίσκει. Περιμένοντας εκείνο το σεμινάριο με τα 500 ευρώ – που θα τα πάρει το Σεπτέμβρη κι αν.
Για την άχρωμη, άοσμη, άγευστη αίσθηση των πάνελ. 
Την αδυναμία και αλαζονεία του πολιτικού συστήματος να αντιληφθεί τις τεκτονικές αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Και κυρίως την απροθυμία του – επειδή θα χάσει τα προνόμια- να αφήσει χώρο στην πρωτοβουλία του πολίτη. 
Για τον φόβο και τη μισαλλοδοξία που είχε μάθει να λειτουργεί στο σκοτάδι και τώρα κατακλύζει τις οθόνες μας σαν ένδειξη μαγκιάς και νεανικής μόδας.
Για εκείνους που μυρίστηκαν εξουσία και σκέφτονται να αρπάξουν από το βάζο με το μέλι.
Για τους εκβιαστές που μας απειλούν, είτε έτσι είτε αλλιώς, είτε με ευρώ είτε με δραχμή, με αφανισμό.
Για όσους ήταν στα πράγματα και τώρα το σύμπαν καταρρέει δίπλα τους.
Για την υπόσχεση της “ανάπτυξης” που στο βάθος κρύβει τη λεηλασία. Της ζωής και της φύσης.
Για τον χρόνο, τον εσωτερικό, που δεν έχουμε πάρει ακόμη πίσω.
Για το κορίτσι που ονειρεύεται το βράδυ και το πρωί προσγειώνεται στη μέγγενη του “δε γίνεται αλλιώς”.
Για το αγόρι που ήθελε πολλά, αλλά έμεινε σιωπηλό να κοιτάει το παρόν να φεύγει.
Για τους λογαριασμούς που μας επισκέπτονται σαν βροχή στο πλατύσκαλο.
Για τη λήθη που σκορπάνε τα καλοταϊσμένα και “κιτρινισμένα” παπαγαλάκια της εξουσίας αντιμετωπίζοντας τον άνθρωπο σαν μία απλή στατιστική. Ένα νούμερο στο γκάλοπ.
Για τον εργαζόμενο που καταπίνει κάθε προσβολή για ένα κομμάτι ψωμί (που του το αρπάζουν κάθε μέρα).
Για τον ήλιο που χάνεται μακριά το απόγευμα κι εμείς δεν προλαβαίνουμε να πάρουμε την τροχιά του.
Μετεκλογική θλίψη.
Κάπου υπάρχει το αντίδοτο.
Στα λόγια των ποιητών: “Το κενό υπάρχει όσο δε πέφτεις μέσα του” (Ελύτης). “Ελευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν» (Μιχ. Κατσαρός). Στις αφηγήσεις των φίλων που ταξίδεψαν ή έτσι απλά φουσκώνουν μία ιστορία για να αρέσουν στην ομήγυρη.
Στα πλάνα του Δαμιανού και του Αγγελόπουλου.
Στις αφηγήσεις του Γκαλεάνο για τις φλέβες της Λατινικής Αμερικής. Στο λίκνισμα του χαμένου χρόνου.
Στις σισύφειες σελίδες και τον τσιγαρόβηχα του Καμύ.
Στα χωράφια με τις παπαρούνες κάθε άνοιξη στα Μεσσάπια. Σε εκείνη την ιστορία που έμεινε στη μέση, αλλά ήταν γεμάτη από ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Στη δύναμη των ανθρώπων να αντισταθούν στην παγκόσμια κι εγχώρια οικονομική δικτατορία και τον θάνατο.
Με μικρές, αλλά πολύτιμες, πράξεις.
Στην ίδια τη μετεκλογική θλίψη.

Πέμπτη, 10 Μαΐου 2012

Δεν θέλουμε δρχ- αλληλεγγύη θέλουμε

Το ερώτημα μιας επιστροφής στη δραχμή και της επόμενης ημέρας απασχολεί πολλές συζητήσεις. Προχτές μία φίλη, λίγο πάνω από τα 20, έλεγε με πάθος και σιγουριά, πως θα επιστρέψει στο χωράφι και θα αρχίσει να καλλιεργεί. Δίπλα της ακουγόταν η αντίρρηση πως αυτό θέλει χρόνο. Εάν κάτι τρομάζει με το ενδεχόμενο μίας επιστροφής στη δραχμή είναι το φάσμα της πείνας. 
Το καταλαβαίνουμε όλοι. Ωστόσο, το τι τρώμε και το πώς παράγεται, εάν  ρυπαίνει τη φύση, πόσο νερό χρειαζεται για να παραχτεί, πόσο καρπώνεται ο παραγωγός, τι σχέση έχει με τον καταναλωτή είναι ευρύτερο. 
Δεν θα έπρεπε να μας τρομάζει η πείνα- τουλάχιστον το βαθμό που δεν θα πεθάνουμε  αν μας λείψουν τα πατατάκια και κάτι σοκολάτες τίγκα στη θερμίδα. Θα έπρεπε να μας τρομάζει το ενδεχόμενο να μην δείξουμε αλληλεγγύη μεταξύ μας ώστε να μην λιμοκτονήσουν οι γύρω μας. 
Θα έπρεπε να μας τρομάζει η πιθανότητα να υπάρξουν σύγχρονοι μαυραγορίτες. 
Μία επιστροφή στη δραχμή λοιπόν θα έπρεπε να συνεπάγεται και μία αλλαγή του καταναλωτικού προτύπου- απαραίτητη άλλωστε και σήμερα που το ευρώ στην τσέπη δεν μας φτάνει. το δρόμο τον δείχνουν άλλωστε τα πάμπολλα εγχειρήματα αλληλεγγυας οικονομίας που αναπτύσσονται δίπλα μας. χωρίς μεσολάβηση από κράτος ή την περίφημη ιδιωτική-κερδοσκοπική οικονομία.
Είτε με ευρώ είτε με δραχμή, η αλληλεγγύη είναι εκείνο που μας χρειάζεται. 
Και να μην αποτελεί το χρήμα μέσο πλουτισμού και εξουσίας επάνω στους άλλους...

Τρίτη, 8 Μαΐου 2012

Αναποφάσιστοι αποφασισμένοι


Ήταν η Κυριακή των αναποφάσιστων αποφασισμένων: σχεδόν όλοι ήξεραν τι δεν θα ψηφίσουν. Κι εννοούμε τα δύο κόμματα εξουσίας που εναλλάχτηκαν στην εξουσία σε όλη τη μεταπολίτευση (με ολίγον από αριστερά).
Ήταν επίσης η Κυριακή εκείνων που συνειδητά ήξεραν πως δεν θα ψηφίσουν: η αποχή πετάχτηκε στο 35% από το 29% των βουλευτικών του 2009. Το ένα τρίτο του εκλογικού σώματος.
Πρόκειται για δύο φαινόμενα (αποχή, αντιμνημονιακή ψήφος σε αριστερή κατεύθυνση) τα οποία μαζί με την εκλογική επιβράβευση του νεοναζιστικού λόγου, θα καθορίσουν τις πολιτικές εξελίξεις από εδώ και στο εξής. Συνοδεύονται επίσης από μία, έστω μικρή, απονομιμοποίηση του προτύπου του ηγέτη- αρχηγού ο οποίος καθορίζει τα πάντα: την έπαθαν Α. Σαμαράς-Β. Βενιζέλος, θα προσέξει να μην πατήσει και ο Αλ. Τσίπρας. Αξίζει να ρίξουμε μία ματιά και στα ποσοστά που συγκέντρωσε το νεοφιλελεύθερο ρεύμα που έμεινε εκτός Βουλής, ρεύμα το οποίο μέσα στην κρυφή λατρεία της ασύδοτης αγοράς, ενισχύει την πρωτοβουλία του ατόμου. Τα κόμματα-αφέντες πεθαίνουν. Νέες μορφές αναδύονται.
Αυτό δεν το κατάλαβε (κι ούτε πρόκειται) το ΚΚΕ το οποίο ακίνητο παρακολουθούσε από την Ομόνοια την έφοδο του χύμα λαού στο Σύνταγμα στις 12 Φεβρουαρίου, αμήχανο έμεινε τώρα μπροστά στο αποτέλεσμα.
Δεν ήταν μόνο θυμός- οι επαγγελματίες της πολιτικής έκαναν πως δεν κατάλαβαν ή μπορεί να μην κατάλαβαν. Συνέχισαν τον βιβλικό, σωτηριολογικό τους λόγο για έξοδο από το μνημόνιο σε τρία αντί για δύο χρόνια ή τα γνωστά αναμασήματα περί “ανάπτυξης”, εθνικής σωτηρίας (ποιων;) ή εκτόξευσαν τη γνωστή απειλή της χρεοκοπίας (που έρχεται αργά αργά). Ειδικά, για την πατρίδα (που όλοι την αγαπούν, αλλά πρόθυμα θα την παρέδιδαν όπως οι μαυραγορίτες στην κατοχή):
Δύο τελευταίες παρατηρήσεις:
-Για τον ΣΥΡΙΖΑ: Το ποσοστό του δεν είναι μόνον ψήφος θυμού. Αποτελεί μετατόπιση προς τα αριστερά ενός μεγάλου κομματιού της πάλαι ποτέ δημοκρατικής παράταξης. Όποιος συνεχίζει να βλέπει στον Τσίπρα (αλλά, και στον Καμμένο) αποκλειστικά ως ψήφο θυμού, πείθει ακόμη περισσότερο όσους έκαναν αυτή την επιλογή. Επίσης, τον ΣΥΡΙΖΑ τροφοδοτεί η έκρηξη των αυτοοργανωμένων κοινωνικών κινημάτων για τα δημόσια αγαθά. Η βάση τους θα παραμείνει κοντά του, αρκεί να μην την “καπελώσει”.
-Για την Χρυσή Αυγή: Αποτελεί φαινόμενο έκταση με ευρύτητα το οποίο βρίσκει απήχηση σε αυτό που ονομάζουμε λαϊκά στρώματα. Σε κάποιες περιπτώσεις λόγω της απουσίας του κρατικού μηχανισμού, αναλαμβάνει να καλύψει τα κενά ασφάλειας που δημιουργούνται. Επίσης, τροφοδοτήθηκε έντονα από την εγκατάσταση ξενοφοβικών πρακτικών στην κρατική πολιτική (λχ.η τελευταία περίπτωση των ιερόδουλων στην Αθήνα).

ΥΓ. Δεν άλλαξαν και πολλά σε σχέση με το Σάββατο, τελικά...

Τετάρτη, 2 Μαΐου 2012

Η συμμετοχή βοήθεια για την ψήφο



Ακολουθεί το πρόχειρο προεκλογικό γκάλοπ (μη νομίζετε ότι εκείνα των δημοσκόπων είναι και τόσο αξιόπιστα):
-Ψήφος στα μικρά κόμματα είναι χαμένη ψήφος
-Να μην πω τι να κάνουν ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία, αλλά εγώ ένα από τα δύο θα ψηφίσω.
-Δεν θα σου πω ψέματα. ΠΑΣΟΚ ψήφιζα και καμιά φορά ΚΚΕ. Τώρα είμαι ανάμεσα στα τρία της αριστεράς.
-Δεν θα ψηφίσω. Δεν είναι αυτή δημοκρατία.
-Θα γυρίσει την πλάτη στην αριστερά ο κόσμος. Αφούδεν ενώνεται.
-Δεν λέει τίποτα ο κόσμος για τις εκλογές. Δεν συζητάει. Αλλά, την Κυριακή θα διαλέξει με το φόβο της ακυβερνησίας. -Σκέφτομαι. Πολύ. Και φοβάμαι κι αυτό που λέει ο Μιχάλης Κατσαρός στο “Κατά Σαδδουκαίων: “Ελευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν”.
Όλα τα παραπάνω δημιουργούν μία εικόνα σύγχυσης. Και μία εικόνα ρευστότητας. Τι θα μετρήσει στο παραβάν την ερχόμενη Κυριακή για όσους και όσες πάνε; Διακινδυνεύοντας μία πρόβλεψη, θα λέγαμε πως η ψήφος της ερχόμενης Κυριακής έχει μία διάσταση εικονική.
Κάτι σαν ένα επικοινωνιακό παιχνίδι στο οποίο άλλες λες κι άλλα εννοείς. Όπως μπορεί να σε συμβουλεύσουν οι επικοινωνιολόγοι.
Ή αλλιώς οι image makers. Κι αν είσαι επαγγελματίας της πολιτικής (υπάρχουν πολλοί τέτοιοι και στη δεξιά και την αριστερά), ας πούμε καταπίνεται (λέμε τώρα). Επειδή ο τηλεθεατής-ψηφοφόρος το καταλαβαίνει. Εάν είσαι άνθρωπος καθημερινός, άνθρωπος φυσιολογικός και όχι μωροφιλόδοξος και εξουσιομανής, σε ξέρει η αγορά που λέμε, πώς να το αντέξει κάποιος;
Όσοι πάτε στις κάλπες, ανάμεσα στα άλλα μετρήστε κι αυτό. Και κυρίως να συμμετέχετε. Όπου μπορείτε. Με όσα κουράγια έχετε. Με όσο σθένος. Επειδή συνήθως η σύγχυση προέρχεται από την έλλειψη συνείδησης ή από στρεβλή μιντιακή εικόνα που μας σερβίρεται κάθε μέρα από τα κυρίαρχα μίντια. Ο πολίτης που συμμετέχει ξέρει να κρίνει. Εκείνος που μόνο ψηφίζει παθητικά, χειροκροτεί. Και συνήθως μετανιώνει για εκείνον που δεν εκπλήρωσε τη βούλησή του.

*“Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από την Ελλάδας. Το φάντασμα μίας κυβέρνησης της αριστεράς”, είπε την Κυριακή ο Αλέξης Τσίπρας. Δήλωση υπερβολική (όχι, επειδή παραβιάζει τον...ιερό Μαρξ), αλλά επειδή μηδένα προ τέλους μακάριζε.
*Στιγμές ειλικρίνειας του Β. Βενιζέλου (κι αποκάλυψης της σημασίας που έχει η οικονομία στο σύγχρονο δικτατορικό, οικονομικό σύστημα): στη συνέντευξή του στο “Βήμα” την Κυριακή λέει “Αυτό που έχω κάνει ως αντιπρόεδρος και υπουργός Οικονομικών ισούται με αρκετές συμβατικές πρωθυπουργίες των καλών και εύκολων εποχών”. Μωρέ, καλά γράφαμε ένα διάστημα πως πρόκειται για κυβέρνηση Παπανδρέου-Βενιζέλου!