Τετάρτη, 22 Φεβρουαρίου 2012

Σωτήρης Δάκαρης: «Αγάπησε την δημοκρατία και την αρχαιολογία».

Ως τις 13 Μαΐου 2012 η έκθεση για τον Σωτήρη Δάκαρη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων
Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ από την ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ


«Αγάπησε την δημοκρατία και την αρχαιολογία». Τα λόγια του ομότιμου καθηγητή του πανεπιστημίου Ιωαννίνων Θ. Μεταξά αποτυπώνουν εν συντομία την πολύπτυχη προσωπικότητα του Σωτήρη Δάκαρη. Για το πούμε κι αλλιώς: έκανε επιστήμη για την κοινωνία και την Ήπειρο.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 16 χρόνων από τον θάνατο του σπουδαίου αρχαιολόγου, του ανθρώπου που είχε την τύχη να είναι εκείνος που αναστήλωσε τη δεκαετία του ’50 το αρχαίο θέατρο της Δωδώνης πιάνοντας το νήμα από τους προηγούμενους, το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων φιλοξενεί στην αίθουσα «Διώνη» την έκθεση φωτογραφικού κι αρχειακού υλικού με τον τίτλο «Σ. Δάκαρης- Ο αρχαιολόγος της Ηπείρου».
Τα εγκαίνια έγιναν το απόγευμα του Σαββάτου 18 Φεβρουαρίου παρουσία ανθρώπων κάθε ηλικίας- από συνομιλήκους που είχαν γνωρίσει τον Δάκαρη και συνεργαστεί μαζί του έως φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος Αρχαιολογίας του πανεπιστημίου Ιωαννίνων των οποίων η πρώτη επαφή με το τμήμα οπωσδήποτε περιλαμβάνει διδασκαλία στο ομώνυμο αμφιθέατρο της Φιλοσοφικής Σχολής.
Το πανεπιστήμιο το οποίο ο Δάκαρης υπηρέτησε κι από τη θέση του Πρύτανη τα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια υπήρξε η φυσική συνέχεια της επιστημονικής και ερευνητικής διαδρομής του Καθηγητή στον ηπειρωτικό χώρο. Με την ιδιότητα του Εφόρου Αρχαιοτήτων Ηπείρου (1949-1965) εργάζεται με ζήλο για την ανάδειξη των προϊστορικών και κλασικών αρχαιοτήτων της Ηπείρου. 
Μεταξύ άλλων ανασκάπτει και αναδεικνύει το παλαιολιθικό σπήλαιο Ασπροχάλικο Πρέβεζας (200.000 πΧ), αυτός της Καστρίτσας με τον Eric Higgs (1962-1965), το αρχαίο Νεκρομαντείο του Αχέροντα στον Μεσοπόταμο της Πρέβεζας (1952) και φυσικά αναστηλώνει την αρχαία Δωδώνη, έργο για το οποίο θα γίνει ευρύτερα γνωστός στο πανελλήνιο.
Η ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ υπήρξε η αφορμή ώστε το αρχαίο θέατρο, τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’60, να βρεθεί στο επίκεντρο της καλλιτεχνικής ζωής της εποχής με τις παραστάσεις του αρχαίου δράματος από τους θιάσους του Εθνικού Θεάτρου.
Παρότι είναι δύσκολα χρόνια και τα αρχαιολογικά εργαλεία λίγα, ο Δάκαρης θα αποκτήσει μία γενική εποπτεία του ηπειρωτικού χώρου. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει σε ντοκιμαντέρ της ΕΤ-1 που γυρίστηκε στη Δωδώνη το 1996, λίγο πριν πεθάνει, μαζί με τον φίλο του αρχαιολόγο Nickolas Hammond «είχαν σαρώσει με τα πόδια όλη την Ήπειρο». Μαζί τους, η γυναίκα του αρχαιολόγου, Αλίκη, η οποία καταγόταν από τη Ζαγορά του Πηλίου.
Αποσπάσματα από το ντοκιμαντέρ προβλήθηκαν στα εγκαίνια του περασμένου Σαββάτου στα οποία παρουσιάστηκε ακόμη ένα πολύτιμο ντοκιμαντέρ με μαρτυρίες για τον Δάκαρη, το οποίο ετοίμασαν ο Παν. Τσιγκούλης και ο διευθυντής του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων, διευθυντής της ΙΒ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Κώστας Σουέρεφ.
Εκεί τα λόγια του Θ. Μεταξά για τον Δάκαρη και το γενναίο δημοκρατικό του φρόνημα το οποίο υποστηριζόταν από την επιστημονική του επάρκεια.

«ΤΟΝ ΣΥΓΚΡΑΤΗΣΑΜΕ»
Κάτι τέτοιους συνδυασμούς δεν αντέχουν οι Χούντες βέβαια (ούτε και 
οι ολιγαρχίες), οπότε ο Δάκαρης Φλεβάρη του 1968, θα απολυθεί από την έδρα Αρχαιολογίας που κατείχε στο νεότευκτο πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και συνάμα θα του απαγορευτεί η έξοδος από τη χώρα.
Το διάστημα εκείνο θα βρει καταφύγιο στο σπίτι του στην οδό Γ. Καλούδη, ενώ μέσα από την εργασία του στο «Αθηναϊκό Κέντρο Οικιστικής Δοξιάδη» θα εκπονήσει πολλές μελέτες για τη Θεσπρωτία, την Κασσιώπη, την οποία επίσης ανέσκαψε.
«Εμείς οι φοιτητές τον συγκρατήσαμε να μην έρθει μαζί μας στη διαδήλωση», θυμάται στο ίδιο ντοκιμαντέρ ο Πέτρος Ευθυμίου αναφερόμενος στην αντιχουντική διαδήλωση που έγινε στο πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, τον Νοέμβρη του ’73.
Με την πτώση της Χούντας ο Δάκαρης αποκαθίσταται στη θέση του τακτικού καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας του πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Τη συνεργασία που είχαν το 1990 για την συντήρηση και αποκατάσταση του αρχαίου θεάτρου της Δωδώνης, η οποία λόγω των πολιτικών αλλαγών δεν ευοδώθηκε, θυμήθηκε στον χαιρετισμό του ο δήμαρχος Ιωαννίνων Φίλιππας Φίλιος χαρακτηρίζοντας τον Δάκαρη άνθρωπο που πρόσφερε στην Ήπειρο κι από τις υψηλές, αλλά κι από τις χαμηλές θέσεις.
Υπήρξε κοινωνικό πρότυπο και πρότυπο ακαδημαϊκού δασκάλου, ανέφερε ο πρύτανης του πανεπιστημίου Ιωαννίνων Τριαντάφυλλος Αλμπάνης, ενώ ο αντιπεριφερειάρχης Παντελής Κολόκας στάθηκε στην προσήλωσή στον στόχο του που διέκρινε τον Δάκαρη.

ΤΡΙΑ ΑΡΧΕΙΑ
Ένας από τους στόχους της έκθεσης είναι μέσα από το έργο του Δάκαρη να ανασυστήσουμε την ορθή επιστημονική εικόνα της αρχαίας Ηπείρου, τόνισε η καθηγήτρια του Τμήματος Αρχαιολογίας του πανεπιστημίου Ιωαννίνων Κωνσταντίνα Γραβάνη η οποία μαζί με τις επίσης καθηγήτριες Αμαλία Βλαχοπούλου, Χρυσούλα Σούλη υπήρξαν στενές συνεργάτιδες του Ηπειρώτη αρχαιολόγου.
Το αρχείο των τριών καθηγητριών είναι ένα από αυτά που αξιοποιήθηκαν για να φτιαχτεί η έκθεση.  Τα υπόλοιπα κομμάτια προέρχονται από το αρχείο της ΙΒ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΕΠΚΑ) περιλαμβάνοντας διοικητικά έγγραφα από την εκεί παρουσία του Δάκαρη, ενώ κομμάτι αρχειακού υλικού παραχωρήθηκε με προθυμία από την κόρη του αρχαιολόγου, Κατερίνα Δάκαρη.

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΝΟΙΧΤΟ

Φωτογραφίες από τον προσωπικό βίο, την αρχαιολογική διαδρομή και την πανεπιστημιακή παρουσία του Δάκαρη θα εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης ως τις 13 Μαΐου 2102, σε μία έκθεση που παίρνει τη σκυτάλη από την έκθεση που φιλοξενήθηκε το προηγούμενο διάστημα για τον Αστερίξ και την παρουσία των Γαλατών στην Ήπειρο (πολεμούσαν στο πλευρό του Πύρρου). Πρόκειται για επιλογές οι οποίες όταν στηρίζονται κατάλληλα μπορούν να ανοίξουν το μουσείο στο ευρύ κοινό κάθε ηλικίας και να ενισχύσουν τον παιδευτικό, πολιτιστικό και ιστορικό του ρόλο. Να το κάνουν δηλαδή ζωντανό. Κι ακόμη περισσότερο, η έκθεση αποτελεί αναγκαίο φόρο τιμής στον Δάκαρη επί των ημερών του οποίου (1963-1965) κτίστηκε το μουσείο με δημιουργό τον σπουδαίο αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη.
Στη διάσταση αυτή αναφέρθηκε ο κ. Σουέρεφ παραλληλίζοντας τις περιηγήσεις του Δάκαρη στην Ήπειρο με εκείνες του αρχαίου Παυσανία.
Τέλος, σε μία ένδειξη αναγνώρισης της προσφοράς του Σωτήρη Δάκαρη, όπως τονίστηκε κατά τη διάρκεια της τελετής των εγκαινίων (μοναδικό ελάττωμα της η μικρή ένταση της μικροφωνικής που εμπόδιζε το κοινό να παρακολουθήσει τους ομιλητές), ο Δήμος Ιωαννιτών ανέλαβε να καλύψει τα έξοδα για την έκδοσης λευκώματος στον αρχαιολόγο και…πολίτη που γεννήθηκε στα 1916.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου